Napis „ESD” na opakowaniu nie mówi jeszcze, przed czym ono chroni. Różowy worek i srebrny worek to dwa różne rodzaje ochrony, a pomylenie ich kosztuje dokładnie tyle, ile wart jest zapakowany podzespół.
Trzy rodzaje materiału, trzy różne zadania
| Rodzaj | Jak działa | Do czego |
|---|---|---|
| Rozpraszający (dissipative) | nie pozwala ładunkowi zgromadzić się na powierzchni opakowania | transport wewnątrz zakładu, grupowanie akcesoriów, elementy mniej wrażliwe |
| Przewodzący (conductive) | szybko odprowadza ładunek, wyrównuje potencjał | pojemniki transportowe, magazynowanie w strefie EPA |
| Ekranujący (shielding) | tworzy barierę dla pola z zewnątrz — zasada klatki Faradaya | wysyłka poza strefę, elementy szczególnie wrażliwe |
Kluczowa różnica jest taka: materiał rozpraszający chroni przed ładunkiem powstającym na samym opakowaniu, a ekranujący dodatkowo przed wyładowaniem z zewnątrz. To dwie różne rzeczy i przy najczulszych podzespołach potrzebne są obie naraz.
Jak rozpoznać, co trzymasz w ręce
Kolor bywa wskazówką, ale nie jest normą. Różowe worki to zwykle polietylen rozpraszający, srebrne i półprzezroczyste — metalizowane, ekranujące. Producenci stosują jednak własne oznaczenia, dlatego jedynym pewnym kryterium jest deklarowana rezystancja powierzchniowa w karcie produktu.
Worek ekranujący ma budowę wielowarstwową: warstwa przewodząca, najczęściej napylone aluminium, umieszczona między warstwami materiału rozpraszającego. To ta metalizowana warstwa tworzy klatkę Faradaya.
Kiedy który — praktyczna reguła
- Element wrażliwy, transport w obrębie strefy EPA → worek rozpraszający.
- Wysyłka kurierem poza strefę → worek ekranujący. Poza EPA nie kontrolujecie otoczenia przesyłki.
- Płyty główne, karty rozszerzeń, moduły pamięci → ekranujący, bez wyjątków.
- Elementy mechaniczne i akcesoria bez półprzewodników → rozpraszający w zupełności wystarczy.
- Podzespół narażony też na uderzenie → dodatkowo folia pęcherzykowa antystatyczna.
Najczęstsze błędy
- Zwykła folia bąbelkowa do elektroniki. Polietylen bez dodatku antystatycznego przy rozwijaniu rolki generuje ładunek liczony w kilowoltach — opakowanie samo staje się zagrożeniem.
- Worek rozpraszający zamiast ekranującego przy wysyłce. Chroni przed ładunkiem z opakowania, ale nie przed wyładowaniem, które nastąpi obok paczki.
- Ponowne używanie zużytych worków. Warstwa metalizowana pęka przy zagnieceniach i traci ciągłość.
- Zamykanie zszywkami. Metalowa zszywka przebija warstwę ekranującą i tworzy drogę dla wyładowania.
- Naklejki i taśmy z materiałów izolacyjnych naklejane na worek.
Jak dobrać rozmiar
Worek powinien być na tyle duży, żeby element wchodził bez naprężania folii, ale nie na tyle, żeby przemieszczał się w środku podczas transportu. Przy elementach z ostrymi wyprowadzeniami warto przewidzieć dodatkową warstwę pianki lub folii pęcherzykowej — nie ze względu na ESD, tylko na przebicie.
Dobierzemy opakowanie do Waszych podzespołów
Jesteśmy producentem opakowań antystatycznych — folię, worki i przekładki wykonujemy również pod wymiar. Prześlijcie wymiary elementu i przewidywane zużycie, a przygotujemy wycenę i próbkę.